Maşın alqı-satqısında dələduzluqdan necə qorunmaq
Beh tələbi, saxta ödəniş, SMS kodu, azaldılmış yürüş və sənəd problemləri — maşın alqı-satqısında ən çox rast gəlinən fırıldaqlar və qorunma yolları.
Mündəricat5
Onlayn elanlar maşın alıb-satmağı xeyli asanlaşdırıb, amma fırıldaqçılar da bu imkandan istifadə edir. Yaxşı xəbər odur ki, sxemlərin çoxu bir-birinə bənzəyir və bir neçə sadə qayda sizi onların demək olar hamısından qoruyur.
Alıcıları hədəfləyən sxemlər
Görmədiyiniz maşın üçün beh
Ən geniş yayılmış sxem: qiymət bazardan xeyli aşağıdır, satıcı isə "başqa alıcılar da var" deyib maşını saxlamaq üçün əvvəlcədən beh istəyir. Pulu köçürəndən sonra satıcı yoxa çıxır.
Qayda: maşını görməmiş, yoxlamamış və sənədləri tutuşdurmamış heç bir ödəniş etməyin.
"Maşın başqa şəhərdədir, göndərərəm"
Satıcı xaricdə və ya başqa şəhərdə olduğunu deyir, maşını ödənişdən sonra "çatdırmağı" təklif edir. Real satıcı maşını göstərməyə hazırdır; göstərə bilmirsə, sövdələşmədən imtina edin.
Bazardan şübhəli dərəcədə ucuz maşın
Ucuz qiymət həmişə fırıldaq demək deyil — təcili satış da ola bilər. Amma qiyməti orta bazar qiyməti ilə müqayisə edin: fərq çox böyükdürsə, səbəbini soruşun. Əlim yandı bölməsində eyni marka, model, il və yürüşlü maşınların ortalamasından ən azı 15% ucuz elanlar avtomatik toplanır — orada da eyni yoxlamaları edin.
Azaldılmış yürüş
Yürüşü geri çəkilmiş maşın daha baha satılır. Siqnallar: sükanın, pedalların və oturacağın yeyilməsi göstərilən yürüşə uyğun gəlmir, servis qeydlərində daha böyük rəqəmlər var. Kompüter diaqnostikası bəzən müxtəlif bloklarda yadda saxlanmış fərqli yürüş göstəricilərini aşkar edir.
Gizlədilmiş qəza və problemli sənədlər
Ağır qəzadan sonra bərpa olunmuş, kreditdə və ya girovda olan, başqasının adına olan maşınlar da tez-tez "təmiz" kimi satılır. VIN kodu yoxlayın, sənəddəki sahibi satıcının şəxsiyyət vəsiqəsi ilə tutuşdurun və maşını müstəqil servisdə yoxlatdırın.
Satıcıları hədəfləyən sxemlər
Saxta ödəniş təsdiqi
"Köçürdüm" deyib bank çekinin və ya tətbiqin ekran şəklini göndərirlər. Ekran şəkli ödəniş sübutu deyil. Açarı və sənədləri yalnız pul hesabınıza həqiqətən daxil olandan sonra, və ya nağd pulu bankda saydırdıqdan sonra verin.
"Pulu göndərmək üçün kart məlumatları və SMS kodu lazımdır"
Alıcı "ödənişi qəbul etmək" üçün link göndərir və ya kartınızın tam məlumatlarını, CVV kodunu, SMS kodunu istəyir. Pul almaq üçün heç vaxt CVV və ya SMS kodu lazım deyil. Belə məlumatları heç kimə verməyin və çatda göndərilən linklərdə kart məlumatlarını daxil etməyin.
Artıq ödəniş və "fərqi qaytarın"
Alıcı razılaşdığınızdan çox pul "göndərir" və fərqi qaytarmağınızı xahiş edir. Sonradan məlum olur ki, ilkin ödəniş saxta və ya geri çağırılıb. Fərqi heç vaxt qaytarmayın — artıq məbləğ hesabınıza həqiqətən daxil olmayıbsa, sövdələşməni dayandırın.
Hər iki tərəf üçün sadə qaydalar
- Görüşləri gündüz, ictimai yerdə təyin edin.
- Ödənişi yalnız sənədlər yoxlanıldıqdan sonra, rəsmiləşdirmə zamanı edin.
- Danışıqları və razılaşmaları yazılı saxlayın.
- Satıcı və ya alıcı tələsdirirsə, dayanın — fırıldaqçılar həmişə vaxt təzyiqi yaradır.
- Şəxsi məlumatlarınızı (şəxsiyyət vəsiqəsinin şəkli, kart məlumatları) lazım olmadan paylaşmayın.
Şübhəli elanı gördünüzsə
Elanın səhifəsində "Şikayət et" düyməsini basın və "Dələduzluq şübhəsi" səbəbini seçin. Motoro-da elanlar dərc olunmazdan əvvəl moderasiyadan keçir, şikayətlər isə şübhəli elanları tez aşkar etməyə kömək edir.
Təhlükəsiz alış üçün işlənmiş maşın yoxlama siyahımızdan, təhlükəsiz satış üçün isə maşını sərfəli satmaq bələdçimizdən istifadə edin.
Tez-tez verilən suallar
Maşını saxlamaq üçün beh vermək olarmı?
Yalnız maşını görüb yoxladıqdan, sənədləri tutuşdurduqdan sonra və behin şərtləri yazılı razılaşdırıldıqda. Görmədiyiniz maşın üçün, xüsusilə uzaqdan köçürmə ilə beh verməyin.
Satıcı yalnız etibarnamə ilə satmaq istəyir — bu, fırıldaqdırmı?
Mütləq deyil, amma risklidir: etibarnamə ilə siz maşının hüquqi sahibi olmursunuz. Səbəbini soruşun və mümkün olduqda tam alqı-satqı ilə rəsmiləşdirməyi tələb edin.
Yürüşün azaldıldığını necə bilmək olar?
Salonun və idarəetmə orqanlarının yeyilməsini yürüşlə müqayisə edin, servis qeydlərinə baxın və kompüter diaqnostikası etdirin. Şübhə qalırsa, qiyməti buna görə danışın və ya başqa maşın axtarın.
Fırıldaqçıya pul göndərmişəmsə, nə etməliyəm?
Dərhal bankınıza zəng edib köçürməni dayandırmağa və ya geri qaytarmağa cəhd edin, sonra polisə müraciət edin. Yazışmaları, elanın linkini və ödəniş məlumatlarını saxlayın.
